Op 3 oktober 2024 opent Verzetsmuseum Amsterdam een permanente presentatie over de voormalige Nederlandse koloniën. Deze multimediale presentatie is het sluitstuk van de grote vernieuwing die in december 2022 is ingezet met de opening van de permanente tentoonstelling over Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Het Verzetsmuseum is nu compleet.
De Tweede Wereldoorlog bracht in de voormalige koloniën enorme veranderingen teweeg en was een grote stimulans voor het verzet tegen Nederland als koloniale onderdrukker. Directeur Liesbeth van der Horst: “In Indonesië was vanaf de jaren 1920 al een sterkte nationalistische beweging. Na de snelle nederlaag tegen Japan in 1942 hadden de Nederlanders helemaal afgedaan. Suriname en Nederlands-Caribische eilanden werden door bauxietmijnen en olie-industrie van heel groot belang voor de geallieerde oorlogvoering, wat het zelfvertrouwen verstrekte.“ Persoonlijke verhalen geven een beeld van de zeer roerige geschiedenis. Direct na de oorlog vocht het zwaar verarmde Nederland een bloedige koloniale oorlog in een vergeefse poging Indonesië als kolonie te behouden. Ook de nasleep en de doorwerking van het koloniale verleden tot op de dag van vandaag komen aan bod.
Overeenkomsten, verschillen en dwarsverbanden
De presentatie geeft een nieuwe kijk op de geschiedenis, gebaseerd op historisch onderzoek dat de afgelopen jaren is verricht. “Er is veel aandacht voor de ervaringen van de oorspronkelijke bewoners, de enorme veranderingen in het dagelijks leven, en het verzet zowel tegen Duitsland en Japan, als tegen Nederland als koloniale onderdrukker. We behandelen aan de hand van thema’s de ervaringen in zowel Indonesië als Suriname en de Caribische eilanden, waardoor overeenkomsten, verschillen en dwarsverbanden duidelijk worden.” Een voorbeeld is het thema ‘burgers achter prikkeldraad’. Het is wel algemeen bekend dat de Europeanen door de Japanners in kampen werden opgesloten, maar in Suriname en op Bonaire waren ook kampen, voor mensen die vanwege de oorlog staatsgevaarlijk werden geacht: vooral Duitsers en NSB-ers, maar óók enkele antikoloniale activisten.
Compact en multimediaal
Omdat fysieke uitbreiding van het museum mede door de corona-pandemie niet door kon gaan, is de nieuwe presentatie compact en multimediaal. De verhalen worden op schermen geactiveerd. Van der Horst: “Er worden ruim 30 verhalen verteld en dat was wikken en wegen. De situatie in de koloniën met al z’n verschillende bevolkingsgroepen was complex. We hadden gelukkig deskundige adviseurs, deels met een achtergrond in de voormalige koloniën, die ons hielpen bij het maken van keuzes.“
Toegankelijk voor iedereen
Zoals alle vaste presentaties in het museum, is ook deze presentatie zelfstandig toegankelijk voor mensen met een fysieke, auditieve of visuele beperking. Voor bezoekers die niet graag lezen, zijn alle verhalen ook in audio beschikbaar. Er is gewerkt met hetzelfde team van ontwerpers als voor de vernieuwing van de vaste opstelling over bezet Nederland; wandvullende projecties met beweging maken duidelijk dat deze verhalen zich in een heel andere wereld afspelen. De historische context wordt verteld in twee films met animaties.
De openingstijden van Verzetsmuseum Amsterdam zijn doordeweeks van 10.00 tot 17.00 uur en in het weekend van 11.00 tot 17.00 uur. De entree voor volwassenen is € 16,-, met Museumkaart, Stadspas of City Card is toegang gratis.
www.verzetsmuseum.org
